Khi giảng viên đại học buộc phải có học hàm, học vị, thì họ cũng phải có cả kinh nghiệm, cũng như những đóng góp cho nghệ thuật, được đánh giá, phong hàm nghệ sĩ ưu tú, nghệ sĩ nhân dân - PGS.TS.NGƯT Phan Thị Bích Hà, Hiệu trưởng Trường Đại học Sân khấu Điện ảnh TP.HCM.
 Nhiều ngành nghệ thuật không thể tuyển sinh trong năm 2014. Ảnh mang tính chất minh họa. Ảnh: Hải Nguyễn Thưa bà, bà đánh giá thế nào về tình trạng rất nhiều trường đại học, trong đó có các trường nghệ thuật, không được tuyển sinh trong năm nay vì lý do cơ cấu nhân sự không đủ tỉ lệ giảng viên là thạc sĩ trở lên? - Việc Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) muốn các trường phải đạt quy chuẩn là đúng, vì đã giảng dạy đại học thì phải có trình độ thạc sĩ trở lên. Ở góc độ đào tạo, tôi nhất trí với Bộ, nhưng đối với các trường nghệ thuật thì lại khác. Trường nghệ thuật, điều kiện tiên quyết của người thầy là phải làm nghệ thuật sáng tạo, phải có năng khiếu, những thứ không phải học mà nên. Năng khiếu đó còn phải được đào tạo bài bản như thế nào. Người thầy không chỉ biểu diễn ở nhà hát, các đoàn nghệ thuật, mà còn phải chuyển trao kiến thức cho học sinh, có phương pháp, trình độ sư phạm, nắm vững lý thuyết và thực hành. Người dạy thực hành phải thị phạm, có kinh nghiệm diễn xuất, quay phim, sáng tạo... Như vậy, khi giảng viên đại học buộc phải có học hàm, học vị, thì họ cũng phải có cả kinh nghiệm, cũng như những đóng góp cho nghệ thuật, được đánh giá, phong hàm nghệ sĩ ưu tú, nghệ sĩ nhân dân. Vì vậy, trong lúc giáo dục nghệ thuật chưa đạt chuẩn theo yêu cầu của Bộ GD-ĐT, nên chăng Bộ quy đổi danh hiệu nghệ sĩ ưu tú, nghệ sĩ nhân dân sang học hàm học vị, nhưng không phải vì thế mà các thầy cô không tiếp tục học lên trình độ thạc sĩ, tiến sĩ? Chúng ta phải nhìn nhận bây giờ không còn kiểu nghề truyền nghề như ngày xưa nữa. Trong lúc chuyển giao, các thầy cô phải tiếp tục trau dồi việc học. Việc quy đổi danh hiệu NSƯT, NSND ở mảng thực hành là cần thiết, cũng như chủ trương phải được mềm hóa, linh động. Ở các trường đại học chưa có tiến sĩ, thạc sĩ, người ta vẫn đào tạo ra những nghệ sĩ lành nghề đó thôi. Trong khi đó, thạc sĩ, tiến sĩ nếu không có thời gian cọ xát với thực tế thì không đưa lại hiệu quả, nhất là trong lĩnh vực nhạy cảm là giảng dạy nghệ thuật, vì rằng sinh viên sẽ không phục thầy cô nếu họ không chứng tỏ được tài năng qua thực tế. Theo tôi, chủ trương trên thì đúng, nhưng Bộ GD-ĐT nên xét theo từng chuyên ngành, từng mảng để đưa ra quyết sách linh hoạt hơn. Cũng có ý kiến cho rằng quyết định nói trên đã khuyến khích bùng phát căn bệnh chạy theo thành tích, chạy theo học vị mà không đúng thực chất, bà nghĩ thế nào về điều này? - Không biết với ngành khác thì thế nào, chứ chúng tôi từng phải học rất vất vả mới có được học vị tiến sĩ. Nhiều người ham danh nhưng không đủ sức, mới đẻ ra tiến sĩ giấy, mua bán bằng. Nhưng trong ngành của chúng tôi thì đòi hỏi cao: Đầu tiên phải có trình độ ngoại ngữ, rồi học xong các chuyên đề… Tiêu cực thì ngành nào cũng có, nhưng chỉ nhìn tiêu cực để đổ hết cho việc toàn mua bán bằng cấp là hơi oan cho ngành giáo dục, cho những ai vất vả mới có được tấm bằng đích thực. Ai muốn học thực sự thì phải trung thực. Ảnh hưởng của quy định mới nói trên đối với các trường đại học nói chung và Trường Sân khấu và Điện ảnh TP.HCM như thế nào, thưa bà? - Có thể nói ảnh hưởng rất nhiều. Các em thí sinh vẫn thường ước mơ, khao khát và đầy tâm huyết khi chọn trường, thì nay bị phân tâm, lao đao, không biết nên chọn ngành nghề nghệ thuật hay không. Bản thân gia đình các em cũng muốn con em mình vào học ngành chắc chắn, đang được tuyển sinh. Như vậy, sẽ có không ít trường mất đi một lượng học sinh đáng kể. Có những trường nghệ thuật bị ngưng tuyển sinh 15/16 ngành. 207 ngành học của các trường đại học hạng Top, thuộc ngành hot bị ngưng tuyển sinh. Một quyết định đúng, cần phải làm, nhưng quan trọng là vào thời điểm nào (tốt nhất là từ tháng 9, còn đến thời điểm này cận tuyển sinh, thí sinh chưa chuẩn bị kịp tâm lý), nếu không sẽ có hiệu quả ngược. Đầu vào đại học đã khó, giờ sẽ khó hơn, vì khi nhiều ngành học không được tuyển thí sinh, các em sẽ đi tìm những cơ sở không chính danh, chính thống mọc ra để đáp ứng nhu cầu. Các trường chính thống mà chưa đạt chuẩn thì các cơ sở này khó đảm bảo đạt chuẩn, có khi còn là cơ sở chui, khiến chất lượng đào tạo còn xuống cấp hơn. Xin cảm ơn bà!
|
