(HQ Online)- Làm sao để sinh viên Việt Nam trở thành những công dân toàn cầu như yêu cầu của Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam tại Hội nghị tổng kết giáo dục ĐH, CĐ mới đây? Xung quanh vấn đề này, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Bùi Văn Ga đã có trao đổi với báo chí.
 Ông Bùi Văn Ga. Bộ GD-ĐT sẽ làm gì để thực hiện mục tiêu đào tạo công dân toàn cầu như yêu cầu của Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam? Hiện ngành GD đang thực hiện đổi mới toàn diện GD-ĐT để nâng cao chất lượng. Mục tiêu mà ngành đặt ra là sinh viên tốt nghiệp có thể theo kịp với yêu cầu khắt khe của việc hội nhập và phát triển. Với mục tiêu trên ngành GD đang tiến hành thay đổi phương thức đào tạo, chuyển từ cách thức chỉ cung cấp kiến thức đơn thuần sang cách đào tạo phát huy tính sáng tạo của sinh viên. Tiếp theo, ngành GD sẽ đẩy mạnh việc trang bị những kiến thức cần có cho sinh viên toàn cầu đó là ngoại ngữ và tin học. Thực hiện đổi mới giáo dục, giảng dạy ngoại ngữ được tiến hành ở bậc tiểu học (lớp 3 trở lên), tại các trường ĐH, CĐ việc dạy và học ngoại ngữ buộc phải trở thành thế mạnh. Bên cạnh đó, ngành GD hiện đang xây dựng khung trình độ đào tạo quốc gia. Theo đó năng lực của người học phải đạt khung trình độ cụ thể của từng cấp học, để sinh viên Việt Nam sau những năm đào tạo tại giảng đường ĐH, CĐ trình độ có thể cạnh tranh được với lao động của các nước khác trên thế giới. Sau những biện pháp trên, ngành GD tiến hành điều chỉnh cách thi đánh giá, quản lý giảng dạy phù hợp với mục tiêu đổi mới GD-ĐT. Để đạt được trình độ như Thứ trưởng nói e rằng còn nhiều việc phải làm khi mà hiện nay chất lượng giáo dục đại học của Việt Nam còn khoảng cách khá xa so với thế giới. Thứ trưởng nghĩ sao về điều này?
Muốn nâng cao chất lượng giáo dục ĐH, điều không thể thiếu đó là chất lượng giáo trình. Tuy nhiên thực tế cho thấy, giáo trình các trường ĐH, CĐ nước ta (nhất là giáo trình khoa học công nghệ) chưa đáp ứng được chuẩn quốc tế. Ý kiến của ông như thế nào về vấn đề này? Chất lượng đào tạo ĐH phụ thuộc vào nhiều thứ như chương trình, giáo trình, đội ngũ giáo viên, phương pháp giảng dạy, quản lý, phương pháp kiểm tra đánh giá… trong đó chất lượng giáo trình là một vấn đề quan trọng, quyết định chất lượng đào tạo. Đối với một số ngành có tốc độ phát triển nhanh như ngành công nghệ thông tin, nếu chúng ta không cập nhật thường xuyên thì giáo trình sẽ dễ dàng bị lạc hậu so với yêu cầu sản xuất của các ĐH bên ngoài. Vì vậy giáo trình của các ĐH, CĐ này phải thường xuyên cập nhật để theo kịp với trình độ phát triển của công nghệ. Chính vì vậy, trong Luật Giáo dục đại học đã được Quốc hội thông qua, Bộ GD-ĐT đã giao các trường tự chủ trong việc xây dựng các chương trình đào tạo. Trước đây xây dựng theo khung của Bộ nhưng nay Hiệu trưởng các trường có quyền quyết định các chương trình đào tạo cho phù hợp. Việc quyết định chương trình phụ thuộc vào xác định mục tiêu đào tạo. Lâu nay, chúng ta đào tạo theo kiểu cung cấp kiến thức là chính, yêu cầu học sinh phải học thuộc… mà chưa chú trọng nhiều vào việc phát triển năng lực tư duy và sáng tạo để thích nghi nhanh chóng vào môi trường công tác. Người lao động cần những phẩm chất này. Sắp tới, chúng ta sẽ phải điều chỉnh mục tiêu, từ đó điều chỉnh chương trình, phương pháp giảng dạy, quản lý… để phù hợp với đào tạo nhân lực. Thế giới vào ĐH dễ, tốt nghiệp ĐH khó, ngược lại tại Việt Nam đầu vào ĐH khó nhưng đầu ra lại dễ. Có điều gì mâu thuẫn ở đây khi Việt Nam không đi chung với quy luật của các nước khác trên thế giới thưa Thứ trưởng? Đối với các nước phát triển, khi mà giáo dục phổ thông ổn định thì việc tuyển đầu vào không phải là vấn đề gì lớn. Đối với những nước này, sự phân luồng học sinh sau THCS rất là chặt chẽ, có tới 30%, thậm chí 50% học sinh sau THCS đi học nghề, học trung cấp hay kỹ thuật viên. Như vậy, khoảng 50-70% tiếp tục học phổ thông và số này sau đó tiếp tục học CĐ, ĐH là không có vấn đề gì. Tuy nhiên ở nước ta hiện nay chỉ khoảng 5- 6% sau THCS là đi học nghề, còn trên 90% tiếp tục học THPT. Trong số 90% đó, sẽ có những em không đảm bảo năng lực học ĐH, CĐ vì vậy chúng ta phải có kỳ tuyển sinh để lọc những em có đủ năng lực thực sự vào học ĐH, CĐ. Trong quá trình đào tạo, chúng ta tiếp tục sàng lọc nữa thì mới có đội ngũ chất lượng tốt được. Nếu chúng ta để các em tốt nghiệp THPT vào học ĐH, CĐ thì hầu như tất cả học sinh tốt nghiệp phổ thông đều vào học ĐH, CĐ. Hiện tỷ lệ tốt nghiệp THPT đều trên 90%, như vậy, sẽ là một sự bất cập, gây tốn kém và lãng phí cho xã hội, đồng thời gây nhiều bất cập, tạo ra một cơ cấu bất hợp lý cho chiến lược phát triển kinh tế, xã hội của đất nước. Bất cập cơ cấu lao động. Một xã hội không có thợ mà chỉ có thầy sẽ rất bất ổn, do vậy buộc ta phải điều chỉnh lại cơ cấu lao động này. Xin cảm ơn Thứ trưởng! Minh Châu (lược ghi) |
