Dù đã qua rằm tháng 7 nhưng cảnh tượng "giật cô hồn" vẫn diễn ra xôm tụ trên các con đường lớn nhỏ ở Sài Gòn. Nhiều gia đình, cửa hàng vốn quen với việc cúng cô hồn vào ngày 2 và 16 âm lịch hàng tháng nên hôm nay họ vẫn chuẩn bị mâm cúng và tục lệ ném tiền, bánh trái...
| Trong đời sống tâm linh người Việt, cúng cô hồn là một tín ngưỡng truyền thống, được truyền từ đời này sang đời khác. Người Việt quan niệm, khi con người chết đi, phần hồn vẫn tồn tại, có người được đầu thai kiếp khác, có người thì bị đầy xuống địa ngục, làm quỷ đói quấy nhiễu dương gian. Do vậy nên người người ta phải làm mâm lễ cúng cho những cô hồn chưa siêu thoát. Dân gian cũng quan niệm người cúng không nên ăn đồ cúng cô hồn, không đem đồ cúng đó vào nhà, nếu không ai giành giật thì bỏ vào túi cho người ăn mày. Tuy nhiên, các phẩm vật cúng cô hồn như chè cháo, cơm canh vì cúng ở ngoài trời trong một thời gian khá dài nên bị nguội lạnh, đôi lúc bị ruồi kiến quấy phá, nhang khói vương vãi nên không mấy an toàn cho sức khỏe, do vậy mà hầu hết người ta e ngại không dám dùng. Còn các phẩm vật khác như kẹo bánh trái còn bao bì và vỏ bọc nguyên vẹn thì vẫn dùng được. Những phẩm vật này người cúng có thể dùng hay cho những người khác dùng, không nên bỏ đi sẽ hoang phí và mang tội. Trong thực tế, phần đông là sau khi cúng thí cô hồn xong, vừa “xả giàn” thì “cô hồn sống” liền ùa vào và nhanh chóng lấy sạch tất cả các phẩm vật, người cúng chỉ lo thu lượm chén bát và dọn dẹp bàn ghế. Từ sáng sớm ngày 11/8, tức ngày 16/7 âm lịch, nhiều gia đình chuẩn bị mâm cúng cô hồn trên lề đường. Khi nhang đã thắp xong, các trẻ em, người dân xung quanh xúm xít vào "giật cô hồn" để lấy hên. Nhang vẫn chưa tàn nhưng nhiều người chạy ngang thấy một cửa tiệm trên đường Đinh Hòa, Quận 8 đang bày đồ cúng nên nhanh chân dựng xe giữa đường và "sà" vào... hốt đồ cúng. Nếu như ngày trước, chỉ có những đứa trẻ háo hức với tục lệ "giật cô hồn" thì bây giờ, trẻ con chỉ ngồi ngoài nhìn người lớn tranh nhau cướp giật đồ cúng trên phố. Sự háo hức của người phụ nữ khi không mất nhiều công sức nhưng vẫn có được 2 bịch đồ cúng là bánh kẹo. Tục "giật cô hồn" diễn ra chỉ trong 2-3 phút, người chủ thường không mất công dọn dẹp vì mâm cúng lúc nào cũng được "cô hồn sống" đem đi giùm. Sau đó, các chủ nhà sẽ đốt giấy tiền vàng mã. Theo phong tục, tháng bảy là tháng xui rủi nên nhiều người mua vàng mã, tiền bạc để cúng giải xui cho gia đình và người thân Vào buổi chiều, "đội quân cô hồn" gồm những thanh niên, người lớn bắt đầu hoạt động tích cực hơn. Nhà ai đang bày một mâm có đầy đủ bánh, trái và tiền lẻ thì lập tức có một số thanh niên chạy xe máy đến cướp giật và bỏ đi ngay. Buổi tối, trên đường Hùng Vương, Quận 5, trẻ con lang thang và người nghèo đến bên một mâm cúng trái cây để ăn "chống đói" trước khi bắt đầu nghi thức "giật" tiền lẻ mà chủ nhà sẽ ném ra. Nhiều gia đình mang vàng mã ra đốt ngay giữa đường. Có gia đình thì đứng trên cao ném bánh trái, hoa quả, tiền xuống cho trẻ em và những thanh niên đứng chờ sẵn ở dưới. Ảnh: Một gia đình chỉ hé cửa và ném tiền lẻ đã được gấp gọn ra ngoài cho các "cô hồn sống" đang bao vây trước nhà. Đa phần người tham gia là thanh niên, trẻ con sống trong khu vực gần đó hoặc tình cờ đi ngang thấy nên "chung vui" cùng mọi người. Tranh nhau giật những tờ tiền lẻ vương vãi dưới lề đường. Cặp vợ chồng không tham gia và hứng thú khi xem trẻ con trong xóm cùng tranh nhau giật đồ cúng, tiền lẻ. Các gia đình tin nếu người sống mà giành giật càng đông, tức họ đã mua chuộc được lũ cô hồn các đảng không đến quấy phá gia đình mình. Ngoài việc "xả xui", chủ nhà cũng xem như một dịp tốt để làm từ thiện bày tỏ tấm lòng chia sẻ, giúp đỡ, tạo niềm vui cho những người nghèo khó. Cảnh tượng thường thấy trên các đường phố Sài Gòn vào những ngày tháng 7 này. |